محمد رمضانی
تحلیل کسب و کار و مدیریت فرایند

تحلیل کسب و کار چیست و با مدیریت فرایند چه تفاوتی دارد؟

پیش از پرداختن به تفاوت در مورد تحلیل کسب و کار و مدیریت فرایند، لازم است کمی در مورد تحلیل کسب و کار صحبت کنیم و در ادامه تفاوت این دو مقوله را مرور کنیم.

 

براساس گزارش موسسه PMI عدم شناسایی الزامات درست به عنوان دومین علت شکست پروژه ها معرفی شده است و سازمان هایی که در موضوع تجزیه و تحلیل کسب و کار فاقد دانش و بلوغ کافی بوده اند، در عملکرد مالی و اجرای استراتژی های سازمان و سایر موارد با شکست یا اثربخشی بسیار پایینی مواجه شده اند. این امر موجب شده است که موضوع تجزیه و تحلیل کسب و کار مورد توجه بسیاری از سازمان ها قرار بگیرد. در واقع انگیزه سازمان ها برای استفاده از دانش تجزیه و تحلیل کسب و کار دو مولفه مشکلات و فرصت ها است.

 

فرایند تحلیل کسب و کار

در این بخش به زبان ساده فرایند انجام تحلیل کسب و کار را مرور خواهیم کرد. در تحلیل کسب و کار اشکالات وضعیت موجود کسب و کار و یا فرصت هایی که برای بهبود وجود دارند شناسایی می شوند. بر اساس این اشکالات یا فرصت ها، ذینفعان مربوطه شناسایی و نیازمندی هر یک استخراج می شود و بر مبنای آنها راه حل هایی پیشنهاد می شوند. هر یک از راه حل ها به یک پروژه تبدیل شده و تحلیلگر کسب و کار در جریان پروژه حضور داشته تا نسبت به تامین نیازمندی های ذینفعان اطمینان حاصل نماید.

 

دیدگاه های رایج در تحلیل کسب و کار

در کتاب BABOK پنج دیدگاه در مورد تحلیل کسب و کار ارائه شده است. در واقع دیدگاه ­ها انواع ابتکاراتی هستند که تحلیلگر کسب و کار بر اساس آنها اقدام به ارائه راه­ حل می­ نماید. این ۵ دیدگاه تحلیل کسب و کار را در ادامه میتوانید مشاهده کنید:

 

همانطور که در بالا مشخص است مدیریت فرایند کسب و کار (BPM) یکی از ۵ دیدگاه توصیه شده در استاندارد BABOK به منظور تحلیل کسب و کار و ارائه راه حل است. یعنی یکی از راه ها و اصولی که از طریق آن میتوان اقدام به استقرار تحلیل کسب و کار در سازمان نمود مدیریت فرایند است. نکته مهم این است که در بسیاری از موارد هر یک از دیدگاه های مورد اشاره به تنهایی کافی نبوده و باید در کنار سایر دیدگاه ها مورد استفاده قرار گیرد.

البته طبق ادعای استاندارد، بجز این ۵ دیدگاه میتوان از سایر دیدگاه ها نیز به منظور تحلیل کسب و کار استفاده کرد لیکن این ۵ مورد از پرکاربردترین دیدگاه های مورد استفاده در تحلیل کسب و کار هستند.

 

برخی از زیر نقش های موجود در تحلیل کسب و کار:

  • Business Requirement Analyst
  • Business Process Analyst
  • IT Business Analyst
  • Business Intelligence Analyst, Business Analyst
  • Business Systems Analyst
  • Systems Analyst
  • Data Analyst
  • Enterprise Architect
  • Business Architect

 

تکنیک های مشترک BPM و BA

به منظور انجام تحلیل کسب و کار حدود ۵۰ تکنیک وجود دارد که تعدادی از آنها مربوط به دیدگاه مدیریت فرایند (BPM) است که برخی از مهم ترین آنها عبارتند از:

  • مدلسازی فرایند
  • تجزیه و تحلیل فرایند
  • نمودار جریان داده یا DFD

 

البته تکنیک های دیگری نیز وجود دارند که بین تحلیل کسب و کار و مدیریت فرایند بصورت مشترک هستند که برخی از آنها به قرار زیر است:

  • مصاحبه
  • تحلیل دلایل ریشه ای
  • الگوبرداری
  • طوفان فکری
  • مدلسازی داده
  • مشاهده
  • تحلیل SWOT
  • و…

 

جمع بندی:

همانطورکه در بالا مشاهده کردید، تحلیگر فرایند یکی از نقش های موجود در تحلیل کسب و کار است. در واقع امکان دارد رفع مشکل کسب و کار فقط بواسطه فرایندهای آن امکانپذیر نباشد و از منظر دیگری باید مشکل سازمان را برطرف کرد. مثلاً از منظر سیستم های اطلاعاتی، داده، معماری سازمانی، هوش تجاری و سایر موارد ولی برای کسانی که تحلیل فرایند یا مدیریت فرایند (BPM) بلد باشند، به دلیل ماهیت بین رشته ای فرایند، رسیدن به تخصص های موجود در تحلیل کسب و کار زمان کمتری مورد نیاز خواهد بود.

 

چگونه تحلیل کسب و کار را یاد بگیریم؟

متخصصین حوزه مدیریت فرایند در یادگیری تحلیل کسب و کار یک گام جلوتر از بقیه هستند و برای پیمودن سایر گام ها بهترین کار مطالعه استاندارد پیکره دانش تحلیل کسب و کار (BABOK) است که توسط موسسه بین‌المللی تحلیل کسب و کار (IIBA) انتشار یافته است. این استاندارد به تشریح حوزه‌های دانشی و وظایفی می‌پردازد که یک تحلیلگر کسب و کار باید انجام دهد. همچنین این استاندارد به بیان ۵۰ تکنیک کاربردی و اجرایی برای انجام این وظایف پرداخته تا در نهایت یک چارچوب کاربردی و قابل اجرا در اختیار تحلیلگر کسب و کار قرار دهد.

گفتنی است استاندارد پیکره دانش تحلیل کسب و کار (BABOK) توسط آکادمی تحلیل کسب و کار ترجمه شده است.

پاسخی بنویسید