محمد رمضانی

کتاب طلایی ۱۰ گام استقرار مدیریت فرایند- بخش دوم

بخش دوم

 

  • فرهنگ سازی در بدنه سازمان در خصوص مدیریت فرایند و BPMS
چند ماه قبل از آغاز پروژه، اطلاعات به تدریج و قطره چکانی به بدنه سازمان منتقل شود. برای اینکار باید از همه انواع رسانه های موجود در دسترس استفاده نمود. همچنین برگزاری سمینار و دوره آموزش ابتدایی برای بدنه سازمان، مدیران میانی و مدیران ارشد میتواند بسیار موثر باشد.
تجربه به ما نشان داده است برای این منظور برگزاری سمینار و دوره های آموزشی کوتاه مدت در سازمان ها به منظور ارتقاء فرهنگ سازمانی در این زمینه و همسو نمودن بدنه سازمان و سطوح مختلف مدیریتی میتواند بسیار مفید باشد.

 

بهتر است در سیمنارهای سرفصل های زیر را پوشش دهید:
  • آشنایی با چرخه BPM
  • مزیت ها و منافع حاصل از اجرای BPM در سازمان
  • جایگاه BPMS در چرخه BPM
  • وضعیت کنونی سازمانهای بدون BPMS
  • ارزش افزوده ­ها و مزایای BPMS
  • BPMS چه چیزی نیست؟
  • ‌BPMS چگونه در کاهش هزینه ها و افزایش سودآوری سازمان موثر است؟
  • تجربیات موفق پیاده سازی BPMS در ایران و جهان
  • تفاوت نرم افزارهای BPMS باERP
  • جایگاهنرم افزار BPMS وERP نسبت به یکدیگر
  • ساخت یک نمونه فرایند با یکی از BPMS ها
  • و
مجدداً تاکید میکنیم که بهتر است این سمینارها در سه سطح مدیران ارشد، مدیران میانی و کارشناسان کلیدی و بره سازمان بطور مجزا برگزار شود.
  • استخراج فرمت ها و تم پلیت های لازم
فازهای اول بسیاری از پروژه های حوزه فرایند، مدلسازی فرایندهاست. منتها مدلسازی تنها محدود به ترسیم تعدادی نمودار مثلا با استاندارد BPMN نخواهد بود. معمولاً مدلسازی فرایند از طریق مصاحبه با متخصصان و خبرگان حوزه مورد نظر مثلا مالی، انبار، منابع انسانی وصورت خواهد گرفت.
این مصاحبه ها در مراحل ابتدایی پروژه اتفاق می افتند لیکن خوراک فازهای بعدی پروژه مدیریت فرایند از جمله پایش و تحلیل از همین مصاحبه ها استخراج خواهد شد. حال اگر از ابتدا ندانیم که به چه ورودی هایی در فاز های بعدی پروژه احتیاج داریم و یا فقط گردش کارهای فرایند مورد نظر را استخراج کنیم در فازهای بعدی به مشکل خواهیم خورد.
در نتیجه بایستی قبل از مراجعه به واحدهای سازمانی جهت مصاحبه به منظور استخراج فرایندها، باید در قالب یک چک لیست تمام سوالاتی که به پاسخ آنها در طول پروزه نیاز داریم گردآوریم.
شناسنامه فرایند برای مصاحبه کننده (تحلیلگر فرایند) مثل چک لیست پرواز برای خلبان پیش از پرواز نقش هدایت کننده و تسهیلگر را ایفا خواهد کرد. بدین معنی که با توجه به شرایط جوی حاکم احتمال اینکه تحلیلگر فرایند نتواند همه سوال هایی که باید از مصاحبه کننده بپرسد را در طول ۲-۳ ساعت زمان مصاحبه بخاطر بسپارد و با مراجعه به این چک لیست چنانچه این چک لیست در اختبار وی نباشد بخشی از ذهن مصاحبه کننده دائم درگیر این موضوع است که نکند چیزی را از قلم انداخته و مجبور به مصاحبه مجدد شود. هماهنگی جهت تعیین وقت مصاحبه دوم امری زمانبر بوده و تاثیر روانی ناخوشایندی بر مصاحبه شونده خواهد گذاشت.

 

برخی از مهم ترین اطلاعاتی که باید در شناسنامه های فرایندی گنجانده شود عبارتند از:
  • هدف فرایند
  • فرمت ها و سرفصل های اطلاعاتی مورد استفاده در فرایند شامل فرم ها، چک لیستها و غیره
    قوانین و مقررات تاثیرگذار در فرایند
  • تواتر انجام فرایند
  • شاخص های کلیدی عملکرد فرایند
  • نقاظ ضعف، مشکلات و خلاء های فرایند
  • منابع مورد استفاده در اجرای فرایند
  • مجریان و صاحب فرایند
  • ایده‌های بهبود فرایند
  • محرک فرایند
  • نتیجه فرایند
  • نحوه انجام فرایند از بعد مکانیزاسیون فرایند
  • و….
بهتر است بعد از استخراج چک لیست نهایی، یک راهنما نیز برای آن تدوین کنیم تا اعضاء تیم مدلسازی فرایند با مطالعه آن به زبان واحد و یکسانی رسیده و خروجی های یکسان و همگون داشته باشند.
  • برگزاری دوره های آموزشی مدیریت و مدلسازی فرایند جهت تسلط تیم مدیریت فرایندها بر موضوعات
با توجه به اینکه قرار است بار اصلی پروژه مدیریت فرایند بر دوش کارکنان و تیم داخلی سازمان باشد، در نتیجه اهمیت و کارکرد آموزش بیش از پیش خواهد بود. همچنین طبق اسناد منتشر شده توسط سازمان برنامه ریزی کشور که سازمان ها را ملزم به انجام پروژه مدیریت فرایند مینماید، آموزش و فرهنگ­سازی در حوزه BPM، BPMN و BPMS به عنوان مرحله اول و پیش نیاز اساسی اینگونه فعالیت­ها تلقی می­گردد که در  بخش­نامه دوره­های آموزشی کارکنان دولت در حوزه فناوری اطلاعات صفحه ۲۲ و ۲۳ نیز صراحتاً به آن اشاره شده است.
همچنین لازم است تا همه افراد تیم مدلسازی فرایند به استانداردBPMN مسلط شوند. BPMN کاملترین استاندارد مدلسازی فرایند در جهان است. بطوریکه تمام سازمان های خوب دنیا فرایندهای خود را با استاندارد BPMN مدلسازی میکنند. همچنین تقریباْ تمام BPMS های خوب دنیا استاندارد BPMN را به عنوان ابزار مدلسازی فرایند خود انتخاب کرده اند.

 

توصیه میشود دوره آموزشی در سرفصل های زیر برگزار گردد:
مدیریت فرایندها:
  • سازمان فرایند گرا و وظیفه گرا و نحوه حرکت از سازمان وظیفه گرا به فرایندگرا
  • مدیریت فرایندها (BPM)  و ضروت آن چیست؟
  • چرخه عمر مدیریت فرآیندهای کسب و کار
  • مدل های مرجع فرآیندی ومعرفی چند مرجع و بررسی APQC
  • روش های تجزیه و تحلیل و بهبود فرآیندها
  • مقایسه BPM و دیگر رویکردهای مدیریت و بهبود فرآیندها: BPR, TQM, ISO, SixSigma
  • معرفی چارچوبهای مطرح مدیریت فرایند در سطح دنیا شامل: چانگ، جستون و آریس
  • مدل های کلان فرایندی و معماری فرایندها در قالب نمودار سلسله مراتب فرایندی (PHD)

 

مدلسازی فرایند و استاندارد BPMN:
  • انواع روشهای مدلسازی فرآیند
  • BPMN2 ،کاربرد ها و مقایسه آن با سایر روشهای مدلسازی فرآیند (IDEF0, IDEF3, Activity, EPC)
  • مفاهیم- BPMN2  نمادها و کاربرد هر کدام از آنها
    • آشنایی با انواع Task ها
    • دروازه ها و تعیین مسیر جریان فرآیند
    • تشریح کامل event ها و کاربرد آنها
    • خطوط جریان و swimlanes
    • معرفی انواع زیر فرآیند
  • سطوح مدلسازی فرایند
  • روشهای مدلسازی فرآیند
  • معرفی انواع ابزار های مدلسازی فرایند شامل Visual Paradigm، System Architect، Enterprise Architect و…

 

سیستم مدیریت فرایند (BPMS):
  • آشنایی با BPMS ها (سیستم های نرم افزاری مدیریت فرآیندهای کسب و کار)
  • جایگاه BPMS در چرخه BPM
  • وضعیت سازمان های بدون BPMS
  • ارزش افزوده ها و مزایای نرم افزار BPMS
  • وجه تمایز نرم افزار BPMS با سیستم های گردش کار از قبیل شیرپوینت
  • تجربیات موفق پیاده سازی نرم افزار BPMS در ایران و جهان
  • نرم افزار BPMS در مقابل ERP
  • ارزیابی و انتخاب یک سیستم BPMS مناسب
نرم افزار BPMS به‌عنوان یک ابزار یا راهکار به معنای واقعی برای طراحی، اجرا، پایش و بهبود فرآیندهای کسب‌وکار سازمانیست. این راهکار حاکمیتی را در سازمان برای افزایش چابکی و کارایی، فراهم میاورد و به سازمان اجازه میدهد بتواند عملیات سازمان را با اهداف راهبردی، هم‌راستا نماید.
لذا اینجاست که اهمیت انتخاب یک نرم‌افزار BPMS مناسب برای یک سازمان از توجه بالایی برخوردار میشود.
بنا به نظر اکثر صاحب نظران در این حوزه توصیه میشود انتخاب نرم افزار BPMS در همین فازهای ابتدایی پروژه انجام شود چرا که ابزارهای مختلف امکان دارد نیازمندی ها والزامات خاصی را به همراه داشته باشد که باید از ابتدای پروژه آنها را در نظر گرفت.
همچنین ذکر این نکته هم ضروری است که معمولاً به دلیل پایین بودن بلوغ فرایندهای سازمان های ایرانی ریسک پروژه های فرایندی از جمله استقرار BPMS بالاست. نرم افزارهای متن بازها این ویژگی خوب را دارند که سازمان ها بتوانند استقرار BPMS را در آنها بصورت پایلوت اجرا نموده میلیاردها تومن هزینه ابزاری نکنند که توان و بلوغ استفاده از آن را ندارند. در ادامه و پس از کار با سیستم های متن باز، به بلوغ کافی رسیده و در نهایت درصورتیکه سیستم های متن باز پاسخگوی تمام نیاز آنها نبود میتوانند سیستم های تجاری را با قیمت های بالا تهیه کنند. البته اگر قانون ۸۰-۲۰ را به یاد بیاوریم احتمالاً نیازی به این اتفاق نیز نخواهد بود.
همچنین با توجه به اینکه امکان و احتمال شکست در پروژه های نرم افزاری در تمام دنیا بالاست، درصورتیکه هزینه زیادی بابت تهیه BPMS کنید و شکست اتفاق بیفتد، متحمل خسارت های زیادی خواهید شد در صورتیکه بکارگیری سیتم های BPMS متن باز هزینه های چندان بالایی برای شما نخواهد داشت.
  • استخراج مدل های کلان فرایندی سازمان شامل مواردی از قبیل مدل زنجیره ارزش پورتر و PHD
معمولاْ مدلسازی فرایند ها در چند لایه (معمولا ۴ لایه) جهت حصول دیگاه بالا به پایین انجام میشود. معمولاً پایین ترین سطح آن چیزی است که ما در پروژه های مدلسازی فرایند آنها را در قالب نمودارهای مختلفی مثل فلوچارت، BPMN  وترسیم میکنیم ولی قبل از پرداختن به BPMN  ها و فلوچارت ها باید سلسله مراتب و شکست از بالا به پایینی از فرایندها ایجاد شود.
برای نمایش این سلسله مراتب و شکست، معمولاً از نموداری تحت عنوان PHD استفاده میشود. سطح اول بصورت کلان است و معمولاْ خروجی آن چیزی است شبیه مدل زنجیره ارزش.
نمودار سلسله مراتب فرایندی (PHD)، نموداری است که در آن سلسله مراتب فرایندها توسط لایه ­های مختلف نمودار به‌منظور تفهیم بهتر سلسله مراتب فرایندها، مشخص می­شود. نمودار سلسله مراتبی فرایندها معمولاً در سه سطح حوزه کسب و کار، گروه فرایند و فرایند تقسیم‌بندی می­گردد.
یکی دیگر از دلایل تهیه نمودارهای کلان فرایندی امکان بکارگیری مدل های مرجع است. از مدل های مرجع به منظور بنچ مارکینگ استفاده میشود. یعنی ببینیم سازمان خوب دنیا در حوزه کاری ما چگونه کار میکنند. مدل های مرجع معمولاً در سطوح کلان ارائه میشوند و برای مقایسه مدل های مرجع با وضعیت موجود سازمان وجود نقشه های کلان فرایندی ضروری است.
  • بررسی همسویی فرایندهای موجود با استراتژی های سازمان
معمولاً در پروژه های BPM یا مدیریت فرایند، سعی در سنجش پارامترهایی داریم که کارایی فرایندها را مورد ارزیابی قرار میدهند. مثل زمان انجام فعالیت و هزینه آنها و پارامترهایی که اثربخشی فرایندها را مورد سنجش قرار گیرد را بررسی نمیکنیم.
به منظور سنجش اثربخشی فرایندها باید ببینیم فرایندهای سازمان چه میزان در راستای استراتژی ها و اهداف سازمان ما عمل میکنند. اصلاً فرایندها ابزار تحقق استراتژی های سازمان هستند و سازمان از طریق فرایندهاست که باید به اهدافش برسد.
امکان دارد برخی از فرایندها در راستای اهداف سازمان نباشند و به مرور زمان و بر اساس یک اتفاق شکل گرفته و حالت روتین گرفته اند.
به این حکایت جالب توجه نمایید:
مردی هر روز راس ساعتی معین به گوشه میدان شهر می رفت و لحظاتی کلاهش را از سرش بر می داشت و به شدت تکان می داد. روزی پلیس علت این کار را از وی جویا شد.
گفت: با این کار زرافه ها را دور می کنم.
پلیس پرسید: من در این جا زرافه ای نمی بینم؟
پاسخ شنید: این نشان می دهد که من کارم را درست انجام می دهم.
به این می گویند توهم مفید بودن!
ما روزانه بعضاً با توهم مفید بودن سروکار داریم:
بسیاری از فرآیندهای سازمانی به ارث رسیده از گذشته با این فرض انجام می شوند که مفید هستند و ظاهرا هم نتایج نشان می دهد که چنین هستند. به عنوان مثال ارزیابی رضایت مشتریان به صورت یک پرسشنامه بی روح انجام می شود و گاهی نیز که نتایج بالا می رود ما خوشحال می شویم که حتی آمار نیز نشان می دهد که خوب عمل کرده ایم.
در نتیجه حذف اینگونه فرایندها در سازمان هیچ مشکلی ایجاد نخواهد کرد بلکه باعث صرفه جویی در هزینه ها و کاهش بهای تمام شده محصولات خواهد کرد.
همچنین امکان دارد برخی استراتژی ها فاقد فرایندهای توانمند جهت تحقق شان باشند که بایستی اقدام به ایجاد فرایند نمود. در نتیجه وقتی قرار است تعدادی فرایند ایجاد کنیم از آن به عنوان BPR میتوانیم یاد کنیم. به عبارت دیگر در طول پروژه BPM یک زیرپروژه کوچک BPR نیز وجود دارد.
  • بررسی مدل های مرجع جهت بنچ مارک وضعیت موجود سازمان با مدل های ایده ال
مدل‌های مرجع مجموعه‌ای متشکل از گزینه‌های ممکن، در یک دامنه مشخص هستند که به فرایند تهیه راه حل یک مساله کمک قابل ملاحضه ای می‌کنند. در واقع مدل مرجع مدلی است که می تواند کلیه مشخصات سیستم را در آن مشاهده کرد و واکنش‌های عناصر سیستم را در قالب آن دریافت. مدل مرجع ما را در طراحی و آزمون طرح سیستم، درخصوص کامل بودن هدایت می‌کند و می‌توان برای آشنایی با کاستی‌های سیستم و ارزیابی آن از این مدل استفاده کرد. مدل‌های مرجع برای یک نقشه راهنما جهت ارائه راه‌کارهایی یکپارچه و آرمان‌گرا در قلمرو کسب و کار حساب می شود.
برای مشخص شدن معماری مناسب سازمان‌ها و فرایندها از مدل‌های مرجع استفاده می‌شود. مدل‌های مرجع مدل‌های عمومی هستند که برای مشخص شدن عناصر معماری در لایه‌های مختلف از جمله فرایندها از آنها استفاده می‌شود. هر چند هر سازمانی باتوجه به نیازهای کسب و کار و همچنین استراتژی‌ها و سیاست‌ها به یک معماری ویژه نیاز دارد و نمی‌توان بدون شناخت مقتضیات خاص سازمان، اینگونه مدل‌ها را همانند مکانیکی در طراحی وضعیت مطلوب سازمان استفاده می کنند، اما شباهت هایی که بین سازمان‌ها در سطوح مختلف وجود دارد، و همچنین ارزش افزوده ناشی از کاربرد مدل‌های مرجع, کاربرد این‌گونه مدل‌ها را توجیه می کند.
فواید استفاده از مدل‌های مرجع عبارتند از:
صرفه‌جویی در زمان و هزینه طراحی وضعیت مطلوب
استفاده از بهترین تجارب و یافته‌ها در سازمان‌های مشابه
اطمینان از امکان تعامل‌پذیری ‌بین سازمان‌هایی که از مدل‌های مرجع مشابه پیروی می‌کنند.
یکی از مدل های مرجع عمومی و مناسب که در بسیاری از پروژه های مدیریت فرایند قابل استفاده است APQC نام دارد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد این مدل مرجع میتواند به وب سایت آن به نشانی APQC.org مراجعه نمایید.
  • اولویت بندی فرایندها
فرایندهای با اولویت بالا کاندیدای بهبود و پیاده سازی در BPMS قرار خواهند گرفت. منتها بایستی بر اساس شاخص هایی اقدام به اولویت بندی فرایندها نمود.
برخی از مهم ترین شاخص ها برای این منظور عبارتند از:
  • میزان حمایت از استراتژی های سازمان
  • تواتر
  • عوامل بحرانی موفقیت در سازمان
  • نظرات خبرگان و نفرات کلیدی
  • و
  • مدلسازی فرایندها بر اساس اولویت
به منظور استخراج فرایندهای سازمان روش های مختلفی وجود دارد که برخی از آنها به قرار زیر است:
  • مشاهدات مستقیم
  • مصاحبه‌ها
  • کارگاههای ساختاریافته Structured Workshops
  • کنفرانس‌های بر مبنای وب
معمولاً در اکثر مواقع از روش مصاحبه استفاده میشود.
همچنین حتماً باید از استاندارد BPMN برای مدلسازی فرایندها استفاده نمایید. تقریباً حالا اکثر سازمان های دنیا فرایندهایشان را با این استاندارد مدلسازی میکنند.
یک نکته مهم دیگر. حتما در پروژه مدیریت فرایند باید از ابزارهای تجزیه و تحلیل فرایند یا به عبارت دیگر CaseTols ها استفاده نمایید.
مدیریت فرایندهای سازمان بدون بکارگیریCaseToolامری بسیار زمانبر، پرهزینه، همراه با اشتباه، دوباره کاری و قطعا خطای انسانی خواهد بود. متاسفانه هنوز برخی از سازمان‌ها فرایندهایشان را در نرم افزار Visio مدل می‌کنند.
با توجه به اینکه در چندین پروژه بزرگ در سطح کشور فاز مستقلی به منظور ارزیابی و انتخاب انواع ابزارها یا Case Tools با در نظر گرفتن کلیه ملاحظات صورت پدیرفته است و پاسخ تقریباً تمامی پروژه ها، ابزار ویژوال پارادایم بوده است، پیشنهاد ما استفاده از ابزار ویژوال پارادایم است.
میتوانید در شکل زیر مشاهده نمایید که در برخی شرایط میتوان از مدلسازی همه فرایندها صرف نظر نمود. به این معنی که اگر سازمانی ۱۰۰ فرایند داشته باشد و بخواهیم مراحل مدیریت فرایند را بصورت آبشاری طی کنیم، زمان نسبتاً زیادی را باید صرف مدلسازی نماییم و بعد از اتمام اینکار که بعد از یکسال بایستی برگردیم و فرایندهای مدل شده را تغییر دهیم زیرا در طول این یکسال برخی از فرایندها تغییر خواهند کرد.
از سوی دیگر صرف مدلسازی فرایندها ارزش افزوده های اصلی مدیریت فرایند را به همراه نخواهد داشت و وقتی میتوانیم از منافع مدیریت فرایند بهره مند شویم که چرخه BPM را بطور کامل طی کنیم. پس منطقی تر است که تعدادی از فرایندها را مدل کنیم، اجرا کنیم، پایش کنیم و بهبود دهیم و سپس سراغ تعدادی دیگر از فرایندها برویم.
  • پیاده سازی و پایش فرایندها در نرم افزار BPMS منتخب
اجرای فرایندها در حالت های کاغذی مشکلات زیادی را برای سازمان ها به همراه خواهد داشت که برای از مهم ترین آنها عبارتند از:
  • امکان وقوع خطای انسانی وجود دارد
  • اجرای فرایندها کند و پرهزینه است
  • سرعت اعمال تغییرات و بهبود در فرایندها پایین است
  • استخراج زمان و هزینه انجام فرایندها تقریبا غیرممکن است.
  • امکان کنترل عملکرد افراد مشکل است
  • تهیه گزارشات در لحظه امکانپذیر نیست
  • و
از سویی مکانیزه کردن فرایندها با روش های برنامه نویسی به دلیل کند و پر هزینه بودن این روش ها سخت و دشوار است. در نتیجه بکارگیری نرم افزارهای BPMS به عنوان زیرساخت نرم افزاری که فرایندها را با حداقل کد نویسی به برنامه و نرم افزار تبدیل میکنند کاملاً ضروری است.
یکپارچگی با سایر سیستم‌های اطلاعاتی موجود در سازمان از دیگر ویژگیهای خوب نرم افزارهای BPMS تلقی میشوند بطوریکه امکان بده بستان اطلاعات بین فرایندهای مکانیزه شده و سیستم های قبلی سازمان وجود دارد.
پس از اجرای یک فرآیند و گذشت زمان همواره سوالاتی مطرح می‌گردد که در قسمت زیر به چند نمونه از آن اشاره می‌شود:
متوسط زمان اجرای فرآیند چیست؟
آیا میتوان زمان اجرای فرآیند را کوتاه نمود؟
چرا فرآیند با تاخیر انجام میشود؟ علت تاخیر چیست؟
چه واحدی در اجرای فرآیند به موقع عمل میکند و چه واحدی با تاخیر عمل مینماید؟
و
فناوری BAM که برگرفته از Activity Monitoring Business و به اصطلاح «پایش فرآیند های کسب و کار» است، پس از گذشت زمان، آغاز به تحلیل فرآیندهای جاری نموده و با گزارشات نموداری و تحلیلی به سوالات فوق پاسخ می­دهد. این فناوری کمک بسزایی به تعالی سازمانی و افزایش بهره وری می نماید. این فناوری شناسایی گلوگاه ها را تسهیل و مدیران را جهت رفع گلوگاه­ها هدایت می­نماید. مدیران به صورت هوشمندانه و مستند میتوانند واحد های سازمانی را از عملکردشان آگاه نمایند و به صورت کمی شاخص های پیشرفتشان را تعیین و سپس کنترل نمایند.
اگر خاطرتان باشد در ابتدای کتاب اشاره شد که ۴ مرحله اصلی که اکثر چارچوب های مدیریت فرایند به آنها پرداخته اند عبارتند از:
  • طراحی فرایند(Process Design)
  • اجرایفرایند(Process Execution)
  • پایشفرایند(Process Monitoring)
  • بهبودفرایند(Process Improvement)
حال میتوان پس از اجرای مناسب فرایندها بر بستر BPMS و از طریق تکنولوژی BAM موجو در BPMS فرایندهای اجرا شده را پایش و مورد بهبود قرار داد.
مطالب بیان شده در این کتابچه به طور تفصیلی تر و با جزئیات بیشتری در کتابی با موضوع مدیریت فرایند در عمل به زودی چاپ و در اختیار علاقه مندان قرار خواهد گرفت.
همینطور به منظور آشنایی بیشتر شما عزیزان با سیستم مدیریت فرایندها یا BPMS کتاب دیگری با عنوان BPMS به زبان ساده و کاربردی به همراه آموزش دو نرم افزار BPMS مطرح در جهان در شرف چاپ داریم که به دلیل روان بودن مطالب و سادگی در ارائه توضیحات، کاملاً به منظور فرهنگ سازی و آشنایی بدنه سازمان و مدیران با BPMS میتواند موثر باشد.

 

با ما در تماس باشید
www.bpmtraining.net

پاسخی بنویسید